*- ENGİNAR DENİNCE / YAŞAR EYİCE

Sosyal Medyada Paylaş

Bugün üretici günüm…
Bugün, her derde deva ‘Enginar’ günüm…
‘Enginar’ denilince aklıma ‘Urla’ geliyor…
Hani her yıl binlerce kişinin ‘Enginar Festivali’nde ağırlandığı Urla ve en azından 40 yıldır, kardeşim gibi tanıdığım gerçek üretici, dost insan enginar üreticisi Mehmet Dönmez…
Şimdi tam zamanı, başta kanser olmak üzere birçok hastalığın ilacı enginar için…
Kasımpaşalı Yusuf’un evinden ve sofrasından enginarın eksik olmadığını İstanbul- Beşiktaş- Arnavutköy’deki ‘dost meclisinde’ duydum.
Hemen aklıma bizim enginar üreticisi, yılların çiftçisi Mehmet Dönmez geldi.
Kasımpaşalı Yusuf ile Nişantaşı’nda Yasemin Akar’a ‘enginar siparişi’ için Urlalı enginar üreticisi, güvenli insan Mehmet Dönmez’in sipariş için Mehmet Dönmez’in telefonunu (0531 772 36 10) verdim.

*- İSTANBUL’DA SOKAK PARTİSİ
Harameyn sokakta, ‘Yaşar’a veda’ partisi verip, vur patlasın- çal oynasın örneğinde olduğu gibi ‘harika’ bir İstanbul Boğazı Geçirdiğim akşamda Sinema ve tiyatrocu sevgili Sibel ile Başak Berrak Öztekin, Mimar Vildan Kara’ya da, enginar üreticisi Mehmet Dönmez’in (0531 773 36 10) numaralı telefonunu verdim, hem benim gibi tanışsınlar, hem de siparişlerini doğru adresten temin etmeleri için.
Ben de zaten siparişlerimi telefonla veriyor, bir gün sonra alıyorum.
Çünkü doktorum Prof. Dr. Mehmet Erdoğan ile Dr,Şaban Acarbay da ‘enginarın faydalarını) anlatmışlardı.
Dr, Şaban Acarbay, sporcu sağlığı ile ilgili hekimimiz, Namık Kemal Lisesi’nden sınıf arkadaşım Prof. Dr. Çetin İşleğen de sporcu doktoru. İkisi de milli takımlarımızda doktor olarak görev yaptılar. Enginar gibi şifa verdiler kendileri gibi futbolcu olan oyuncularımıza…
Bu arada birkaç yıl önce enginar üreticisi Mehmet Dönmez ile yaptığım sohbette öğrenmişim, Haziran’ın ortalarından itibaren Enginarın yaprakları kalınlaşır, sertleşir… Damar bırakır. Yani yemesi zorlanır. Bu yüzden şimdi tam zamanı, yarın değil bugün bir telefon kadar yakın olan çocukluğundan bu yana ‘enginar ve yazın karpuz üreticisi’ olan Urlalı Mehmet Dönmez kardeşimizi aramanızı öneriyorum.
İstanbullu dostlarıma telefonunu verdiğim üretici Mehmet Dönmez’e sipariş verdiğim önceki gün şöyle dedi:
“Tarlada enginar bitti bitecek… Son demlerini yaşıyor…”

Umarım ‘sağlıklı beslenmek isteyen siz dostlarıma’ Mehmet Dönmez ‘Seneye inşallah!’ demez, sizi üzmez, enginarsız bırakmaz…
İçimden geldi, düzgün bir üreticimizi size tanıtmak…
Bu arada Fransa’da, Sorbon Üniversitesi Felsefe Bölümünün başındaki Türk akademisyen, yüz akımız Süreyya İnce’den de özür diliyorum. Geçen yıl Alaçatı’daki çiftliğine ekmek için kendisini Urla’da üretici Mehmet Dönmez’in arazisine götürme sözü vermiştim.
Ama bu güne kadar bu dileği yerine getiremedim. İnşallah bu yazı aklıma getirdi bu dileği de yakın zamanda yerine getiririm.
Ayşegül yazmıştı:
‘Nasılsa hep orada, diye değeri bilinmeyen her şey, bir gün gelir yok olur!’

*- ÇUKURA DÜŞECEKTİM!
Aynı gemide miyiz?
Bilemiyorum!
Selahattin Haseki’ye göre;
Bizler ‘Bandırma’ gemisinde, Mustafa Kemal’le birlikteyiz…
Ama bazıları başka gemi, ‘Kandırma’dalar…
Aklım almıyor;
Bir yetkili, bir kurumda görevi karşılığı bir milyon 400 bin lira maaş alıyormuş!
Bu nasıl olur?
Düşüne düşüne giderken, az kalsın yoldaki çukura düşüyordum.
İlerideki parkta ise emekliler şöyle diyordu:
‘Sabır taştı!’

Bu gidişle sabır taşı da çatlayıp, patlayacak gibi görünüyor.
Eğitimcilere göre ise, dört hayat dersi şöyle sıralanıyor:
İyi ya da kötü, herkesten öğrenilecek bir şeyler vardır.
Hiç kimse zihnini okuyamaz, ne düşünüyorsan söylemen gerek,
Zamana değer veriyorsan, yapmak istemediğin şeylere, ‘hayır!’ diyebilmelisin,
Hayatının daha iyi olması ile meşgul ol ki, başkalarını eleştirmeye vaktin kalmasın…
Cahilde eksik olan; akıl değildir!
O kurnazdır, eksik olan ahlaktır.
Cahil güçlüdür!;
Kendi mutluluğundan başka hedefi olmayan, kötü insandır…

*- SUÇ ÖRGÜTLERİNİN BARINAĞI
İklim Gözlemcilerinden söz etmeyi ve bu konuda okuyucularıma yardımcı olmadan keyif alıyorum.
Sizinle paylaşmaktan keyif aldığım bir ‘keyifsiz’ haberi, bilgiyi özetle nakledeyim.
Brezilya’nın Acre eyaletinde, Ashanika yerli halkının yaşadığı kıvrımlı Amonyak Nehrinin çevresindeki Amazon yağmur ormanları son zamanlarda suç çetelerinin barınağı ve daha kötüsü ‘işyeri’ haline geldi.
Bugün, yerel muhabir Gabriela Sá Pessoa’nın ağzından, organize suçun bölgeye nasıl sızdığı, şiddeti nasıl körüklediği ve çevresel yıkımı nasıl tetiklediği konusundaki son haberlerden bahsedeceğim.
Duymuşsunuzdur, sığır otlaklarının, soya fasulyesi tarlalarının genişlemesi ve maden ve kereste kaynaklarının sömürülmesi, uzun zamandır Amazon genelinde ormansızlaşmaya yol açtı.

Henüz bizdeki gibi ‘vahşi madenciler’ oraya tam ulaşamadı.
Hükümetler ve piyasalar tedarik zincirlerini iyileştirme ve çevresel suçları azaltma konusunda tartışırken, bölgede yeni ve tehlikeli bir güç ortaya çıktı:
Uyuşturucu kaçakçılığından elde edilen kârlarla beslenen Latin Amerika’nın güçlü suç örgütleri.

*- DUYACAKLARINI SANMIYORUM
Geçtiğimiz hafta, Amazon ve Latin Amerika genelindeki yerli örgütler, Birleşmiş Milletler’e bir mektup göndererek, organize suçun şiddeti körüklediğini ve yağmur ormanı topluluklarında çevresel yıkımı hızlandırdığını uyardı.
BM üye devletlerine ve BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi ile BM Yerli Halklar Daimi Forumu da dahil olmak üzere kuruluşlara hitaben yazılan mektupta, genişleyen suç ağlarının toplulukları, ekosistemleri ve yerel yönetimi tehdit ettiği belirtildi.

*- YERLİ ÖRGÜTLER PALAZLANIYOR
“Çevre ve yerli hakları” grubu olan Amazon Watch’ın Batı Amazon program direktörü Raphael Hoetmer, mektubun yerli örgütler arasında artan aciliyeti yansıttığını söyledi.
“Dört yıl önce bile bu, ortaklarımızın çoğu için merkezi bir konu değildi, ancak şimdi büyük çoğunluk için en önemli konulardan biri,” dedi meslektaşımız Steven Grattan’a..
Bu suç çeteleri, yerel toplulukları ekonomik güç veya şiddet yoluyla zorluyor.
Kâr amacı gütmeyen Amazon Watch’ın yakın tarihli bir raporuna göre, Latin Amerika genelinde Amazon bölgelerindeki cinayet oranları 2020’den beri arttı ve şimdi ulusal ortalamaları çok aşıyor.
Bazı bölgelerde, cinayet oranları aktif çatışma bölgelerindekilerle yarışıyor.

*- YAKINDA DUYARIZ
Bizi de yakından ilgilendirdiği için devam ediyorum:
Amazon yağmur ormanı, kokain üretimi ve lojistiğinin birleştiği geçirgen bir sınır haline geldi.
Peru, Kolombiya ve Bolivya’da üretilen uyuşturucu, Brezilya’ya giriyor ve burada suç örgütleri kokaini Brezilya ve Avrupa’daki büyük tüketici pazarlarına taşımada uzmanlaşıyor.
Bölgenin geniş nehir ağı, organize suç için bir otoyol görevi görüyor. Uyuşturucu kaçakçılığında kullanılan aynı rotalar, yasadışı olarak çıkarılan altını da taşıyor.
Orman yolları ve gizli havaalanları, stratejik Brezilya limanları aracılığıyla And Amazon’unu Atlantik’e bağlayan bu gölge altyapıyı tamamlıyor.

*- ORTAK ROTALAR ORTAK FAALİYETLERE YOL AÇTI
Zamanla, bu yasadışı rotalar diğer çevre suçlarıyla birleşti.
Suç örgütleri artık arazi gaspına, yasadışı ağaç kesimine ve altın madenciliğine büyük yatırımlar yapıyor ve bu da onlara uyuşturucu parasını aklamak için daha fazla yol sağlıyor.
Önemli bir örnek, altın para aklamak için kullanılırken, uyuşturucu kaçakçılığı şebekelerinin silahlı güvenlik ve finansman sağladığı, nehir rotalarını ve operasyonel altyapıyı paylaştığı ‘narko-madencilik’tir.
Brezilyalı savcı André Porreca bana, suç örgütlerinin Amazon’u yeniden şekillendirmesiyle birlikte, uygulama çalışmalarının daha çok “kedi-fare oyunu”na benzediğini söyledi.

*- MADENCİLER DE İŞ BAŞINDA
Yasadışı madenciliği araştıran Porreca, bunun Brezilya’nın en büyük suç örgütleri tarafından finanse edildiğini, bunların arasında Brezilya Amazonu’ndaki şehirlerin yaklaşık üçte birinde faaliyet gösteren Kızıl Komuta ve Portekizce kısaltmasıyla PCC olarak bilinen Birinci Başkent Komutanlığı’nın da bulunduğunu belirtti.
Brezilya, sınır ötesi koordineli bir operasyon düzenleyerek yaklaşık 200 kişiyi tutukladı ve altın, cıva, nakit para, ateşli silahlar, uyuşturucu ve madencilik ekipmanına el koydu.
Nisan ayında Brezilya Yüksek Mahkemesi Yargıcı Flavio Dino, hükümete Amazon’daki suç örgütlerine karşı daha güçlü önlemler alması emrini verdi.
Dino, bölgedeki devam eden davaların, suç gruplarının yerleşik varlığının çevre suçlarıyla mücadelede büyük bir engel olduğunu gösterdiğini belirtti.