UNESCO “Yaşayan İnsan Hazinesi” İsmail Araç Hayatını Kaybetti
Tahsin TUNA / Bergama / BERGAMA – İnsanlık tarihine armağan edilen en önemli kültürel miraslardan biri olan parşömenin son büyük ustası, UNESCO “Yaşayan İnsan Hazinesi” ödüllü karatabak İsmail Araç, 93 yaşında yaşamını yitirdi. Bergama’nın asırlık zanaat geleneğini ömrü boyunca yaşatan İsmail Usta, bugün düzenlenen cenaze töreniyle son yolculuğuna uğurlandı.
1933 yılında Bergama’da dünyaya gelen İsmail Araç, 1953 yılında Tabakçılar Köprüsü altında başladığı dericilik mesleğini tam 71 yıl boyunca sürdürdü. Antik çağdan günümüze ulaşan parşömen üretimini, hiçbir kimyasal kullanmadan geleneksel yöntemlerle yapan dünyadaki son ustalardan biri olarak kabul edilen Araç, Bergama’nın kültürel hafızasında simge isimlerden biri haline geldi.
Antik Bergama’nın Binlerce Yıllık Geleneğini Yaşattı
Parşömenin, Bergama Krallığı döneminde M.Ö. 2. yüzyılda geliştirilen en önemli yazı malzemelerinden biri olduğunu hatırlatan kültür çevreleri, İsmail Araç’ın bu tarihi mirası birebir geleneksel yöntemlerle günümüze taşıdığını ifade etti.
Oğlak ve keçi derilerini özel işlemlerden geçirerek parşömen haline getiren İsmail Usta, ağır fiziksel emek gerektiren bu mesleği yıllarca tek başına sürdürdü. Özellikle “kavlato” adı verilen geleneksel bıçaklarla yaptığı işçilik, yerli ve yabancı araştırmacıların da ilgisini çekiyordu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Ödül Almıştı
Geleneksel Türk el sanatlarının yaşatılmasına sunduğu katkılar nedeniyle İsmail Araç, yalnızca ulusal ve uluslararası kültür kuruluşlarının değil, devlet protokolünün de takdirini kazandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından da ödüllendirilen Araç, Bergama’nın kültürel mirasını dünyaya tanıtan önemli isimlerden biri olarak gösteriliyordu.
Dünya Çapında Takdir Görmüştü
Mesleğine duyduğu bağlılık nedeniyle birçok ödüle layık görülen İsmail Araç;
2017 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” ilan edildi.
2021 yılında UNESCO tarafından “Yaşayan İnsan Hazinesi” unvanına layık görüldü.
Yerel kültüre katkıları nedeniyle çeşitli kurum ve kuruluşlardan ödüller aldı.
Sanatını Çıraklarına Emanet Etti
“Ben ölürsem bu sanat biter” sözleriyle hafızalara kazınan İsmail Araç, yaşamının son dönemlerinde en büyük hayalini gerçekleştirerek sanatını yeni kuşaklara aktardı.
Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis’i yetiştirerek geleneksel parşömen sanatının devam etmesini sağlayan Araç, düzenlenen “peştemal kuşatma” töreniyle çıraklarına ustalık icazeti verdi.
Bergama’da Büyük Üzüntü
İsmail Araç’ın vefatı, Bergama’da ve kültür-sanat dünyasında büyük üzüntü yarattı. Mütevazı kişiliği, emeğe olan saygısı ve tarihi mirasa sahip çıkışıyla hafızalarda yer eden usta isim için çok sayıda taziye mesajı yayımlandı.
Asırlar boyunca bozulmadan kalan parşömenler gibi, İsmail Araç’ın adı da Bergama’nın kültürel tarihinde yaşamaya devam edecek.
BERGAMA, PARŞÖMENİN SON USTASINI KAYBETTİ
BERGAMA, PARŞÖMENİN SON USTASINI KAYBETTİ
BERGAMA, PARŞÖMENİN SON USTASINI KAYBETTİ
BERGAMA, PARŞÖMENİN SON USTASINI KAYBETTİ
BERGAMA, PARŞÖMENİN SON USTASINI KAYBETTİ
BERGAMA, PARŞÖMENİN SON USTASINI KAYBETTİ
